Emosi dan Ironi dalam Puisi Usman Awang:  Tafsiran Pragmatik

(Emotions and Irony in Usman Awang’s Poems: Pragmatic Interpretation)

Mary Fatimah Subet

sufatimah@unimas.my

Fakulti Pengajian Bahasa dan Komunikasi

Universiti Malaysia Sarawak.

49300 Kota Samarahan, Sarawak, Malaysia.

Abstrak

Kajian ini  mengkaji emosi dari perspektif  linguistik dan bahasa yang lazimnya dikaji dalam bidang Psikologi. Teori linguistik, iaitu teori relevans (TR) yang diasaskan oleh Sperber dan Wilson dijadikan kerangka teori analisis. Data kajian ialah sajak karya Sasterawan Negara, Usman Awang. Empat buah sajak dipilih dan dianalisis untuk mengesan unsur ironi, iaitu bahasa sindiran. Analisis dilakukan dengan kaedah kualitatif dan kuantitatif.  Data dianalisis dengan menggunakan konsep yang disyaratkan dalam TR. Setelah makna diperoleh, borang soal selidik diedarkan kepada 50 orang responden untuk mengenal pasti unsur emosi  yang  tersirat. Kajian mendapati bahawa dalam ironi yang digunakan, wujud emosi tersirat yang dapat dirasakan oleh pembaca setelah meneliti makna tersirat sajak yang diperoleh melalui analisis TR tadi. Kajian ini membuktikan bahawa walaupun teori yang digunakan ialah teori lingusitik daripada bidang pragmatik, kajian berjaya merungkai makna dan emosi tersirat dalam sajak. Jelas bahawa bidang psikologi dapat digabungjalinkan dengan bidang linguistik dan bahasa untuk menelaah emosi.

Kata kunci: emosi, ironi, bahasa dan linguistik, pragmatik, teori relevans

Abstract

This study examines emotions from the perspective of language and linguistics that is usually examined in the field of psychology.  Relevance Theory (RT ) which was developed  by Sperber and Wilson (1986) served  as the analytical framework. Data were drawn from  the works of Usman Awang, the National Laureate of Malaysia.  Four poems were selected and analyzed to detect the element of irony which is also known as the language of satire. Both qualitative and quantitative methods were  used. The data were analyzed using the concepts as stipulated in Relevance Theory. After accessing the meaning, the questionnaire was distributed to 50 respondents in order to identify the implicit elements of emotion. Findings reveal  that implicit emotions were embodied within the irony which could be felt by readers after uncovering the implicit meaning of the poems using Relevance Theory. Thus, this study proved that although the theory used was a linguistic one specifically drawn from the field of pragmatics, however, the study has succeeded in unlocking the meaning and implicit emotions in the poems.  As such, it is found that the field of psychology can be combined with the field of language and linguistics in order to study the aspect of emotions.

Keywords: emotion, irony, language and linguistics, pragmatics, relevance theory

RUJUKAN

Ahmad Kamal Abdullah. (2006). Usman Awang: penyejagatan  puisi, proses kreatif dan keislaman. Prosiding Pemikiran Sasterawan Negara Usman Awang, 59-85.

Antariksa. (2003). Studi emosi. Capaian daripada http://www.kunci.0r.id/teks/10emosi.htm.[16 Julai 2003]

Aristotle. Definition of Emotion. Capaian daripada file://G:\def%20emotion1.htm.  [8 Disember 2004]

Carston, R. (2002). Metaphor, ad hoc concepts and word meaning – more  questions than answers. Capaian daripada http://www.phon.ucl.ac.uk/home/PUB/WPL/02papers/carston.pdf [25 November 2009].

Grice, H.P. (1975). Logic and conversation. Dlm. Cole & Morgan (ed.). Syntax and semantics, 41-58. New York: Academic Press.

Jaafar Abdul Rahim. (2006). Puisi Usman Awang dan kecerdasan emosi: pengalaman pembaca. Prosiding Pemikiran Sasterawan Negara Usman Awang, 141-154.

Lim Swee Tin. (2006). Kemanusiaan dalam sajak Usman Awang. Prosiding Pemikiran Sasterawan Negara Usman Awang, 155- 180.

Mulyadi. (2003). Semantik: konsep emosi dalam bahasa Melayu. Capaian daripada http://dbp.gov.my/dbp98/majalah/bahasa21/feb/j02sem2.html  [16 Julai 2003].

Nor Hashimah Jalaluddin. (2003). Bahasa dalam perniagaan: satu analisis semantik dan pragmatik. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Nor Hashimah Jalaluddin. (1992). Semantik dan pragmatik:  satu pengenalan. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Norhayati Abdul Rahman. (2006). Wanita dalam persepsi Sasterawan Negara Usman Awang: daripada perspektif wanita. Prosiding Pemikiran Sasterawan Negara Usman Awang,  258-273.

Sperber, D. & Wilson, D. (2017). Relevance Theory.  Capaian daripada http://www. dan sperber.com/ relevance_theory.htm. [23 Jun 2017]

Sperber, D. & Wilson, D. (2017) Outline of Relevance Theory. Capaian daripada download2.hermes.asb.dk/archive/download/H05_04.pdf [23 Jun 2017]

Sperber, D. & Wilson, D. (1999). Relevans: komunikasi dan  kognisi. Diterjemah olej Nor Hashimah Jalaluddin. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Yus, F. (2000). On reaching the intended ironic interpretation.  International Journal of Communication 10(1-2), 27-78. Capaian daripada http://www.ua.es/personal/francisco.yus /rt.html#irony [25 November 2009].

[Teks Penuh]

Hantar Maklum Balas Anda