Kuala Kangsar sebagai Zon Transisi Dialek

Rohani Mohd Yusof

Abstrak

Dialek merupakan variasi atau kelainan bahasa yang dituturkan oleh sekumpulan penutur berdasarkan ruang geografi yang berbeza. Di Malaysia, variasi bahasa memperlihatkan ketidakseragaman dalam penggunaannya. Artikel ini bertujuan untuk meninjau dan meneliti variasi dari dialek Perak, iaitu subdialek Kuala Kangsar. Pada umumnya Kuala Kangsar disempadani oleh tiga bandar, iaitu lpoh, Taiping dan Kuala Kangsar. Dari kajian yang dilakukan, ternyata subdialek ini memperlihatkan ciri-ciri dialek yang bercampur aduk dengan dialek luar dan dialek pendatang. Secara keseluruhannya keadaan ini telah memperlihatkan satu keunikan dalam dialek Perak dengan gejala linguistik yang bertumpang tindih. Ini menjadikan Kuala Kangsar sebagai zon atau kawasan peralihan dialek. Walau bagaimanapun, Kuala Kangsar masih dapat mempertahankan ciri-ciri sejati dialek Perak.

Abstract

Dialect is a variation or language differences spoken by a group of speakers according to the different geographical area. In Malaysia, the language variation shows an uneveness in its usage. This article aims to investigate and scrutinize the variation from Perak dialect, i.e. sub-dialect of Kuala Kangsar. From the research, this sub-dialect shows a mixture of dialect criteria from outside and foreign dialects. As a whole, this condition shows a uniqueness in Perak dialect with an overlap linguistic phenomenon. This had made Kuala Kangsar as a zone of dialect transition and can still retain the pureness of Perak dialect.

RUJUKAN

Abdullah Hassan, 1966. Perbandingan Tatabunyi Antara Dialek Kedah dan Dialek Perak, Latihan Ilmiah untuk Ijazah Sarjana Muda Sastera (B.A.), Jabatan Pengajian Melayu, Universiti Malaya, Kuala Lumpur.

Abdullah Hassan, 1974. “Pertembungan bahasa dan kesannya terhadap bahasa Melayu”, Dewan Bahasa, Jilid 18 Bil.5 , Mei 1974.

Abdul Hamid Mahmood, 1981. “Ciri-ciri dialek Kelantan yang mempengaruhi  penguasaan bahasa Malaysia standard”, Simposium Dialek: Penyelidikan dan Pendidikan, Universiti Kebangsaan Malaysia dengan kerjasama Dewan Bahasa dan Pustaka dan Persatuan Linguistik Malaysia.

Abu Bakar Hamid, 1962. “Sedikit mengenai fonologi dialekPerak”, Dewan Bahasa, Jilid VI Bil. 6 Jun 1962. Access Perak, Geografi (Secara Umum), bahan Internet di alamat http:// www.perak.gov.my/malay/geography/general.html

Ajid Che Kob, 1977. Dialek Geografi Pasir Mas: Fonologi dan Leksikal, Tesis untuk memenuhi keperluan Ijazah Sarjana,Sastera (M.A.), Jabatan Pengajian Melayu Universiti Malaya, Kuala Lumpur.

Asmah Haji Omar, 1977. Kepelbagaian F onologi Dialek-dialek Melayu, Penerbitan Ilmiah No.1, Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Asmah Haji Omar, 1978. “Kedah: aspek kebudayaan seperti yang terdapat dalam sejarah dan bahasa”, Dewan Bahasa, Jilid 22 Bil. 3, Mac 1978.

Asmah Haji Omar, 1983. The Malay Peoples ofMalaysia and Their Languages, Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Asmah Haji Omar, 1985. Susur Galur Bahasa Melayu. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Banci Bilangan Penduduk Negeri Perak, 1991. Jabatan Perangkaan Negara Ma­laysia, Negeri Perak Darul Ridzuan.

Haji Buyung Adil, 1968. Sejarah Negeri Perak, Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.  Handbook of the International Phonetic Association, bahan Internet di alamat http:/ /www2.arts.gla.ac.uklIPNipa.html

Harun Mat Piah, 1969. Sistem Bunyi Dialek Rawa yang Dituturkan dalam Daerah Gopeng, Perak, Latihan Ilmiah untuk Ijazah Sarjana Muda Sastera (B.A.), Jabatan Pengajian Melayu, Universiti Malaya, Kuala Lumpur.

Harun Mat Piah, 1983. “Dialek Perak: satu tinjauan ringkas”, Bengkel Kepimpinan dan Pengajian Kebudayaan, anjuran Kementerian Kebudayaan Belia dan Sukan Negeri Perak, di Tepian Gelanggang Ipoh, Perak pada 20-23 Oktober, 1983.

Lehmann, W.P., 1973. Historical Linguistics: An Introduction, Oxford and IBH Publishing Co.: Holt, Rinehart and Winston Inc.

Mazlan Khamis, 1987. Perbandingan Fonologi Beberapa Dialek Perak, Disertasi bagi memenuhi Ijazah Sarjana Muda Sastera, Jabatan Pengajian Melayu, Universiti Malaya, Kuala Lumpur.

Mohd Januri Aiyub, 1999. Kajian Fonologi dan Leksikal Dialek Melayu Perak di Lambor. Disertasi bagi memenuhi Ijazah Sarjana Muda Akademi Pengajian Melayu, Universiti Malaya, Kuala Lumpur.

Muhammad Hassan bin Datok Kerani Muhammad Arshad, 1928. Salasilah atau Tarekh Kerajaan Kedah, Pulau Pinang.

Muhammad Hassan bin Datok Kerani Muhammad Arshad, 1968. AI-Tarikh Salasilah Negeri Kedah, Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Nik Safiah Karim, 1965. Loghat Melayu Kelantan: Suatu Cherakinan Kajibunyi Bahasa, Tesis untuk memenuhi keperluan Ijazah Master of Arts (M.A.) di Jabatan Pengajian Melayu, Universiti Malaya, Kuala Lumpur.

Paitoon Masmintra Chaiyanara, 1983. Dialek Melayu Pattani dan Bahasa Malay­sia: Satu Kajian Perbandingan dari Segi Fonologi, Morfologi dan Sintaksis. Disertasi bagi memenuhi Ijazah Sarjana (M.A.), Jabatan Pengajian Melayu, Universiti Malaya, Kuala Lumpur.

Rohani Mohd Yusof, 1986. Subdialek Kuala Kangsar: Satu Kajian Perbandingan Fonologi. Tesis untuk Memenuhi Syarat-syarat Keperluan Ijazah Sarjana Sastera (M.A.), Jabatan Pengajian Melayu, Universiti Malaya, Kuala Lumpur.  

The principles of the International Phonetic Association, reprinted 1978. Univer­sity College, Glower Street, London: International Phonetic Association.

Zaharuddin Ahmad Zayadi, 1987. Fonologi dan Leksikal: Satu Kajian di Kuala Kangsar Perak. Disertasi bagi memenuhi Ijazah Sarjana Muda, labatan Pengajian Melayu, Universiti Malaya, Kuala Lumpur.

(Teks Penuh)

Hantar Maklum Balas Anda