Pengaruh Dialek dalam Pertuturan Bahasa Melayu Standard: Pencerakinan Bunyi Berasaskan Spektrogram

Shahidi A.H.

zedic@ukm.my 

Rahim Aman

tuntas@ukm.my

Pusat Pengajian Bahasa, Kesusasteraan dan Kebudayaan Melayu   Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan  Universiti Kebangsaan Malaysia 

Abstrak

Makalah ini bertujuan untuk menunjukkan bahawa wujud pengaruh dialek, khususnya dialek Melayu Kelantan dalam bahasa Melayu standard yang dituturkan oleh penutur natif Kelantan. Kajian ini mengenal pasti pola penasalan yang akan diteliti berasaskan analisis spektrografik. Tumpuan analisis ini ialah pada suku kata akhir perkataan sasaran yang dituturkan oleh penutur Melayu Kelantan ketika bertutur dalam dua konteks berbeza, iaitu ketika berbahasa Melayu standard dan tidak standard (dialek Melayu Kelantan). Analisis spektrografik (terhadap data kajian) di sini merujuk kepada kajian perubahan ciri fonetik bunyi vokal dan konsonan pada suku kata akhir (sama ada frekuensi forman vokal [a] pada suku kata akhir kekal atau berubah kepada [E], dan sama ada isyarat-isyarat akustik bunyi konsonan nasal akhir kata terbukti kekal atau hilang). Dari segi hakikat fonetik, terdapat perbezaan pola penasalan dialek Melayu Kelantan dan bahasa Melayu standard. Berasaskan hakikat ini, kita mungkin mengandaikan wujudnya perbezaan pada ciri-ciri vokal dan konsonan pada suku kata akhir dalam pertuturan penutur Melayu Kelantan apabila penutur berkenaan bertutur dalam dua konteks/situasi   yang berbeza, iaitu ketika berbahasa Melayu standard dan ketika bertutur dalam dialek Melayu Kelantan. Walau bagaimanapun, kajian ini membuktikan sebaliknya, iaitu ciri-ciri dialek Melayu Kelantan begitu kuat mempengaruhi pertuturan bahasa Melayu standard oleh penutur Melayu Kelantan.

Kata kunci: penasalan, dialek Melayu Kelantan, bahasa Melayu standard, analisis spektrografik   

Abstract

The objective of this article is to show the influence of dialects, in particular Kelantanese Malay dialect, on the standard Malay spoken by native speakers of Kelantanese. The study identifies the pattern of nasalisation in Kelantanese speech via spectrographic analysis. This analysis focuses on the final syllable of specific words produced by Kelantanese speakers when conversing in different contexts, i.e. when using standard Malay language and non-standard language (the Kelantanese Malay dialect). Spectrographic analysis here refers to the study of phonetic alteration of vowels and consonants in the final syllable (i.e. whether formant frequency of an [a] vowel in the final syllable will be maintained or changed to [], and whether the acoustic cues of vowel and consonant in the final syllable will be maintained or fade away). Phonetically, the pattern of nasalisation in Kelantan dialect differs from that of standard Malay. We may therefore assume that the characteristics of final syllable vowels and consonants spoken by Kelantan Malay speakers will be different when speaking Malay and the Kelantanese Malay dialect. This study, however, proves otherwise, with standard Malay being strongly influenced by the Kelantanese dialect.

Keywords: nasalisation, Kelantanese dialect, Standard Malay Language, spektrographic analysis

RUJUKAN

Asmah Hj. Omar, 1988. Susur Galur Bahasa Melayu. Edisi kedua. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Idris Aman dan Shahidi A.H., 1999. Pengamalan Sebutan Standard (Baku) di Kalangan Para Pelajar Menengah Atas. Laporan Geran Penyelidikan Fakulti M/7/97, FSSK, UKM, Bangi.

Kent, R. D., & Read, C., 2002. The Acoustic Analysis of Speech. Edisi kedua. United Kingdom: Singular Thomson Learning.

Ladefoged, P. & Maddieson I., 1996. The Sounds of the World’s Language. UK: Blackwell Publisher.

Ladefoged, P., 2003. Phonetic Data Analysis: An Introduction to Fieldwork and Instrumental Techniques. N.P: Blackwell Publishing.

Ladefoged, P., 2001. Vowels and Consonants: An Introduction to the Sound of Languages. Massachusetts: Blackwell Publishers.

Shahidi, A.H., 1996. “Nasalisation Pattern in Kelantanese: An Experimental Phonetic Analysis.” Disertasi MA. (Tidak diterbitkan) University of Leeds, United Kingdom.

Shahidi, A.H., 2001. “Phonological Deviation in Kedah Dialect”. Kertas kerja dalam The Fifth International Symposium on Malay/Indonesian Linguistics, Leipzig, Germany.

Teoh Boon Seong. 1988. “Penasalan Vokal di dalam Kata-kata Dedupliksi, dan Kata-kata Pinjaman Melayu-Satu Penjelasan Fungsi, Artikulatori dan Fisiologi” dlm. Jurnal Dewan Bahasa. 593-97.

(Teks Penuh)

Hantar Maklum Balas Anda